گنوم

‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍گِنوم (Gnome) یک میزکار آزاد (واسط گرافیکی کاربر که روی سیستم‌عامل قرار می‌گیرد) و یک پروژهٔ جهانی شامل ساخت مجموعه‌ای از ابزارهای توسعهٔ نرم‌افزار، تعدادی نرم‌افزار برای کامپیوترهای رومیزی، مدیریت فایل‌ها، وظیفه‌ها و پنجره‌ها است.

گنوم بخشی از پروژه گنو است و می‌تواند در سیستم‌عامل‌های شبه‌-یونیکس همچون گنو/لینوکس و سیستم میزکار جاوا در سولاریس به‌کار رود.

تلفظ رسمی گنوم /gəˈnoʊm/ است، که با «گ» قوی تلفظ می‌شود، البته نوم /ˈnoʊm/ (مانند کلمه انگلیسی “gnome” با یک “G” صامت) نیز معمولاً استفاده می‌شود.

در اصل این نام مخفف GNU Network Object Model Environment بود، که این مخفف اکنون منسوخ شده‌است.

== اهداف ==

بر طبق وب‌گاه رسمی پروژهٔ «گنوم»، هدف اصلی این پروژه تأمین یک میزکار جذاب است که در عین حال به سادگی قابل استفاده باشد. علاوه بر این گنوم یک چهارچوب برای توسعهٔ نرم‌افزارهای کاربردی ایجاد نموده‌است.

اهداف دیگر پروژه عبارت‌اند از:

* آزادی – یک میز کار کاملا آزاد (مطابق تعریف نرم‌افزار آزاد)
* قابل استفاده برای همگان – این میز کار باید برای همگان، بدون توجه به مهارت‌های فنی یا محدودیت‌ها و ناتوانی‌های جسمی قابل استفاده باشد.
* بومی سازی و جهانی سازی – در حال حاضر گنوم به بیش از یک صد زبان ترجمه شده‌است.
* توسعه دهنده پسند – حصول اطمینان از اینکه توسعه دهندگان می‌توانند به سادگی نرم‌افزارهایی را بنویسند که با این میزکار هماهنگ هستند. همچنین به توسعه دهندگان این آزادی داده شود که از هر زبان برنامه‌نویسی که می‌خواهند برای این منظور استفاده کنند.
* سازمان‌دهی – چرخهٔ انتشار منظم و جامعهٔ کاربران ساخت یافته
* پشتیبانی

== پیشینه ==

در سال ۱۹۹۶ پروژه کی‌دی‌ای آغاز شد. کی‌دی‌ای از همان آغاز یک نرم‌افزار آزاد بود اما اعضای پروژه گنو نگران وابستگی کی‌دی‌ای به QT بودند. QT یک کتابخانه از ویجت‌ها بود که در آن زمان تحت اجازه‌نامهٔ غیر آزاد انتشار می‌یافت. در پاسخ به این مسئله در سال ۱۹۹۷ دو پروژه به طور همزمان آغاز به فعالیت کردند: هارمونی که جایگزینی آزاد برای QT بود، و گنوم که یک میز کار کاملا متفاوت و بر پایهٔ نرم‌افزارهای آزاد بود. اولین رهبران پروژه Miguel de Icaza و Federico Mena بودند.

میزکار گنوم بر پایهٔ کتابخانه‌های جی‌تی‌کی‌پلاس {به انگلیسی|+GTK} ساخته شده‌است. جی‌تی‌کی‌پلاس مطابق اجازه‌نامهٔ کوچکترِ جامع و عمومی گنو (ال‌جی‌پی‌ال) منتشر می‌شود.

در سال ۱۹۹۸ QT متن‌باز شد و به صورت موازی تحت دو اجازه‌نامهٔ کیوپی‌ال و جی‌پی‌ال منتشر گشت. با انتشار QT تحت مجوز جی‌پی‌ال، پروژهٔ هارمونی در سال ۲۰۰۰ متوقف شد. اما توسعه دهندگان گنوم همچنان ادامه می‌دهند.

== تشکیلات پروژه ==

همانند پروژه‌های نرم‌افزار آزاد دیگر، گنوم نیز کمتر مدیریت شده و بحث‌های مربوط به آن از طریق لیست‌های پستی صورت می‌گیرد.

در سال ۲۰۰۰ بنیاد گنوم شکل گرفت تا مدیریت این پروژه را به عهده گیرد و با شرکت‌هایی که به مشارکت در توسعهٔ گنوم علاقه دارند مذاکره کند. با وجود اینکه وظیفهٔ انتشار نسخه‌های جدید بر دوش بنیاد گنوم است، و بنیاد تصمیم می‌گیرد کدام نرم‌افزار بخشی از گنوم باشد، دخالت مستقیمی در توسعه و مسائل تکنیکی مربوط به گنوم ندارد. عضویت در بنیاد آزاد بوده و تمام افرادی که مشارکتی در توسعهٔ گنوم داشته‌اند می‌توانند عضوی از بنیاد باشند. اعضای بنیاد هر ساله در ماه نوامبر برای انتخاب هیئت مدیرهٔ بنیاد رای گیری می‌کنند. کاندیداها باید از قبل عضو بنیاد بوده باشند.

توسعه‌دهندگان و کاربران گنوم هر ساله در یک گردهم‌آیی که به نام GUADEC شناخته می‌شود به دور یکدیگر جمع می‌شوند تا دربارهٔ وضعیت کنونی پروژه و طرح آیندهٔ آن بحث کنند.

گنوم اغلب استانداردهای freedesktop.org را درون خود پیاده‌سازی می‌کند تا اطمینان حاصل کند که گنوم با دیگر میزکارها هماهنگ و سازگار است.

== انتشارهای پیشین ==

هر قسمت از پروژهٔ گنوم دارای نسخهٔ مربوط به خود و زمان‌بندی انتشار مربوط به خود است. اگرچه، نگهدارنده‌های هر ماژول سعی خود را می‌کنند تا هر ۶ ماه یک‌بار بتوانند یک نسخهٔ پایدار از گنوم را منتشر کنند.

نسخه‌های زیر، نسخه‌های پایدار گنوم هستند.

== میزکارهای دیگر ==

در حال حاضر مشهورترین میزکارها گنو/لینوکس گنوم و کی‌دی‌ای می‌باشند؛ اما در مواردی که افراد دنبال میزکارهای سبک‌تری می‌گردند، شاهد استفاده از LXDE یا آیس‌دابلیوام یا اکس‌اف‌سی‌ای نیز هستیم. گنوم با زبان برنامه‌نویسی سی و کی‌دی‌ای با زبان برنامه نویسی سی++ نوشته شده‌است.

== ترجمهٔ فارسی ==

ترجمهٔ فارسی این پروژه نیز اکنون به ترجمه‌های پشتیبانی‌شدهٔ پروژه افزوده شده و به حد نصاب لازم آن رسیده‌است.

== پانویس ==

== جستارهای وابسته ==

* میزکار لینوکس
* محیط میزکار
* کی‌دی‌ای
* ال‌اکس‌دی‌ای

== پیوند به بیرون ==

* وب‌گاه پروژهٔ گنوم
* زبان‌های پشتیبانی‌شده
* صفحهٔ تیم فارسی‌سازی گنوم
* GFiles.org

درج دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.