ملانصرالدین (نشریه)

ملانصرالدین نام نشریه‌ای بود که به سردبیری جلیل محمدقلی‌زاده به زبان ترکی آذربایجانی و گاهی اوقات به زبان روسی منتشر می‌شد. این نشریه در ابتدا در تفلیس (از ۱۹۰۶ تا ۱۹۱۷) منتشر می‌شد و سپس در تبریز (در ۱۹۲۱) و باکو (از ۱۹۲۲ تا ۱۹۳۱) انتشارش ادامه یافت.

این نشریه که به انتقاد از حکومت‌های ایران و عثمانی و نیز خرافات و عادات مردم قفقاز و کشورهای اسلامی می‌پرداخت نقش مهمی در بیداری مردم و جنبش مشروطه ایران داشت.

میرزا علی‌اکبر صابر با نام مستعار هوپ‌هوپ در آن اشعار انتقادی خود را منتشر می‌کرد.

کاریکاتورهای آن که به دست عظیم عظیم‌زاده و اسکار شیمرلینگ و یوزف روتر آلمانی کشیده می‌شد از شاهکارهای کاریکاتور سیاسی و اجتماعی است.

این روزنامه تأثیر زیادی بر نشریه صوراسرافیل داشت.

انتشار ملانصرالدین مهم‌ترین کار فرهنگی جلیل محمدقلی‌زاده بود و دشمنان زیادی از مستبدین و ملایان برای او ساخت. روزنامهٔ ملانصرالدین نوشتارهایی روشنفکرانه و اصلاح‌طلبانه داشت و این امر باعث شد تا مسلمانان به تکفیر و آزار مدیر، کارکنان و حتی فروشندگان آن دست بزنند. محمدقلی‌زاده ناچار شد برای گریز از تعرض مسلمانان در محله گرجی‌نشین تفلیس اقامت کند. در بایگانی شخصی دست‌نوشته‌های جلیل محمدقلی‌زاده، نامهٔ یک مسلمان تندرو در ده قاسم‌کندی دیده می‌شود که محمدقلی‌زاده را با دشنام شدید تهدید به قتل و خونریزی کرده‌است.

== برگ‌هایی از روزنامه ==

Image:روزنامه ملا نصرالدین۲.jpg|زیرنویس: اصول جدید مکتب‌هایمان. بالا: درس ژیمناستیک. پایین: یالله بروید نماز. Image:روزنامه ملا نصرالدین۳.jpg|زیرنویس: بالا: نشریه تازه، پایین:یکسال بعد Image:روزنامه ملا نصرالدین۴.jpg|گفتگوی ملابلبلی و حاجی جومبلی: این محصول شیطان را به سرزمین ما نیاور. Image:روزنامه ملا نصرالدین۵.jpg|زیرنویس: تئاتر همگانی زوبالوف، شخص اول: آقا جان، امروز اینجا تئاتر مسلمان‌ها است بیا برویم. شخص دوم:مرد دست بردار، رفتن به تئاتر مسلمان‌ها به ما نمی‌برازد.

== منابع ==

* مقاله ایرانیکا

== جستارهای وابسته ==

* ملا نصرالدین

درج دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.