قاضی محمد

قاضی محمد (تولد۱۲۷۲ درگذشته ۱۳۲۶) روحانی سنی مذهب و رهبر سیاسی حزب دموکرات کردستان و جمهوری مهاباد بود.

قاضی محمد از شخصیت‌های مطرح شهر مهاباد بود و در سال ۱۳۲۳ به جمعیت احیای کرد (ک.ژ.ک.) پیوست و بزودی فرد اصلی آن جریان شد. در سپتامبر ۱۹۴۵ قاضی محمد و عده‌ای دیگر از کردها به شوروی دعوت شدند و با جعفر باقراف نخست وزیر جمهوری آذربایجان شوروی دیدار کردند. این گروه خواهان دولت خودمختار کردستان در ایران بودند و امیدوار بودند از شوروی کمک مالی و تسلیحاتی دریافت کنند. در بازگشت از این سفر قاضی محمد نتایج گفتگوها را با سران (ک.ژ.ک.) در میان گذاشت و سران (ک.ژ.ک.) این گروه را منحل کردند.

در روز ۲ آبان ۱۳۲۴ خورشیدی سپس بیانیه‌ای با امضای قاضی محمد و ۱۰۵ تن از سرشناسان کرد انتشار یافت. در این بیانیه تأسیس حزب دموکرات کردستان اعلام وهدف‌های حزب برشمرده شد. به این ترتیب در روز ۲ آبان ۱۳۲۴ خورشیدی (برابر با ۲۴ اکتبر ۱۹۴۵ م.) کنگره اول حزب دموکرات کردستان منعقد شد. پس از مدتی در روز دوم بهمن‌ماه سال ۱۳۲۴ برابر با ۱۹۴۵ میلادی، دولت خودمختار کردستان اعلام موجودیت کرد و به مدت یازده ماه دولت خودمختار کردستان در ایران بر مهاباد و شهرهای اطراف حکومت نمود. سرانجام در حمله گسترده ارتش ایران به مهاباد دولت خودمختار کردستان در سال ۱۳۲۶ شکست خورد.

قاضی محمد توسط حکومت پهلوی محاکمه و محکوم به اعدام شد و سرانجام در ۱۰ فروردین ۱۳۲۶ در ملا عام در شهر مهاباد به دار آویخته شد.

== جستارهای وابسته ==

* کردها
* کردستان

== پیوند به بیرون ==

* وب‌گاه BBC/Persian

درج دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *