عمرکشان

عُمرکُشان (در تداول عامه عمر کُشون) مراسمی است که برخی از شیعیان در تاریخ نهم ربیع الاول برگزار می‌کنند. برگزاری این مراسم در ایران ممنوع است. {مدرک}

== فلسفه ==

برپایی و شرکت برخی شیعیان در این مراسم با نیت سال روز مرگ عمر بن خطاب صورت می‌گیرد، این در حالی است که بنا بر تمامی منابع تاریخی عمر در ۲۶ ذیحجه ترور شد و سه روز بعد (۲۹ ذیحجه) درگذشت و این مراسم در واقع با ۷۰ روز تاخیر برگزار می‌شود. به گفته آیت‌الله سید حسن مصطفوی، ۹ ربیع‌الاول در واقع سالروز قتل عمر سعد، قاتل حسین بن علی، به فرمان مختار ثقفی است که توسط عوام با خلیفه دوم اشتباه گرفته شده‌است.

== چگونگی برگزاری مراسم ==

در اصل این مراسم همه ساله در کاشان در مکانی موسوم به آرامگاه ابولولو برگزار می‌شد و نیز در شهرهای دیگر به روش‌های مختلفی برگزار می‌شود. در این مراسم چوبی را به شکل انسان (به عنوان سمبل عمر و اصطلاحاً آن را عمرک می‌گویند) درمی‌آورند و آتش می‌زنند و عده‌ای بر دور این آتش به شادمانی می‌پردازند. مراسم عمرکشان در سالهای اخیر بدون سوزاندن نماد عمر نیز انجام می‌شود. در اینگونه مراسم معمولاً اشعار هجو انگیزی نسبت به عمر خوانده می‌شود.

== ممنوعیت برگزاری ==

برگزاری این مراسم در ایران ممنوع است و در سال‌های اخیر توسط پلیس از برگزاری آن جلوگیری می‌شود.

برگزاری این مراسم در زمان رهبری سید روح‌الله خمینی ممنوع شد و محتشمی‌پور وزیر کشور وقت به شدت با برگزارکنندگان این مراسم مقابله کرد. البته علت این کار به درستی معلوم نیست. اما با این وجود این ممنوعیت این مراسم هنوز هم بطور مخفیانه برگزار می‌شود. در سال ۱۳۸۶ آرامگاه ابولولو در کاشان به دلیل برگزاری چنین مراسمی برای همیشه تعطیل شد.

== انتقادات ==

برخی حکومت‌های پیشین نظیر صفوی از برگزاری این مراسم حمایت می‌کرده‌اند، اما امروزه بسیاری از مسلمانان و حتی شیعیان برگزاری این آیین را نادرست و موجب اختلاف‌افکنی میان مذاهب اسلامی می‌دانند. برخی نیز آن را به عنوان اهانت به مذهب در نظر می‌گیرند و ممنوعیت برگزاری آن را مخالف آزادی مذهبی نمی‌دانند. برگزاری این مراسم در مناطقی که اهل سنت سکونت داشته‌اند همواره با درگیری‌هایی همراه بوده‌است. البته در سال‌های اخیر کمتر از این مراسم و برگزاری آن نشانی هست.

برخی شیعیان با استناد به یک روایت معتقدند در این روز هر حرفی را می‌توان زد و همه گونه شادی مجاز است. آیت‌الله مصطفوی می‌گوید این روایت بر ضد قرآن است و قابل قبول نیست. وی این افراد را با قوم لوط مقایسه می‌کند و می‌گوید گناه سوم قوم لوط، بعد از لواط و راهزنی، این بود که در مجالس‌شان (حتی به شوخی) سخن زشت و ناروا بر زبان می‌راندند.

مکارم شیرازی نیز در مورد این مراسم گفت حرام و گناه و رقص در هیچ زمانی جایز نیست و به زبان آوردن سخنان رکیک گناه به شمار می‌رود. تولی و تبری دارای راه‌های صحیحی است و نباید از این راه‌های خلاف وارد این حوزه شد.

== تأثیر در ادبیات ==

صادق چوبک نویسندهٔ ایرانی داستانی دربارهٔ این رسم با نام عمرکشون دارد. عمرکشونی که چوبک به رشته تحریر درآورده داستانی است از مراسم عمر کشان در بوشهر. نویسنده در این داستان تلاش کرده با زبانی آمیخته با طنز به بیان عقاید مختلف مردم بپردازد.

== جستارهای وابسته ==

* وحدت شیعه و سنی
* سنی‌ستیزی
* شیعه‌ستیزی
* آرامگاه ابولولو

== پانوشت‌ها ==

درج دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *