شهرستان ملایر

شهرستان ویژه ملایر یکی از شهرستان‌های استان همدان ایران است که دارای فرمانداری ویژه است و این فرمانداری ویژه همان معاونت استانداری همدان است. ادارات ملایر هم به معاونت سازمان و ادارات کل ارتقا پیدا کرده اند. مرکز این شهرستان، شهر ملایر است. شهرستان ملایر به دلیل داشتن زمین‌های کشاورزی گسترده، جمعیت روستایی زیادی دارد. شهرستان ملایر از شمال به شهرستانهای همدان و تویسرکان، از غرب به شهرستان نهاوند در استان همدان محدود است. همچنین این شهرستان از جنوب به شهرستان بروجرد در استان لرستان و از شرق به شهرستان شازند در استان مرکزی محدود می‌شود. زبان اهالی این شهرستان آمیزه ای از لری٬ کردی و فارسی با لهجه لری و لک می باشد.

==موقعیت جغرافیایی==

شهرستان ملایر با وسعتی معادل ۳۲۱۰ کیلومتر مربع درجنوب شرقی استان همدان واقع شده است این شهرستان بادارا بودن ۵ شهر (ملایر، سامن، ازندریان، جوکار، زنگنه)، ۴ بخش (مرکزی، سامن، جوکار، زند) و ۱۵ دهستان و ۲۲۰ روستای دارای سکنه، حدود ۳۵۰،۰۰۰ نفر را در خود جای داده است که بیش از ۱۸۵٬۰۰۰ نفر آن در شهر ملایر سکونت دارند. وسعت شهرستان نسبت به کل استان ۴۷٫۱۶ درصد، سهم جمعیتی آن نسبت به جمعیت استان ۷۰٫۱۷ درصد، و تراکم نسبی جمعیت در این شهرستان ۵٫۹۲ نفر در کیلومتر مربع است.

==جمعیت==

بنابر اعلام استانداری همدان، جمعیت شهرستان ملایر در سال ۱۳۸۷ در مجموع ۲۹۰۱۹۷ نفر گزارش شده است که از این میان ۲۲۲۶۸۳ نفر در نقاط شهری و ۶۶۵۰۲ نفر در نقاط روستایی ساکن بوده‌اند. شهر ملایر مرکز این شهرستان در سال ۱۳۸۵ بجمعیتی برابر با ۱۵۳۷۴۸ نفر داشته است. البته برخی منابع غیر رسمی و رسمی جمعیت شهر ملایر را ۱۹۰،۰۰۰ نفر و شهرستان ملایر را ۳۵۰،۰۰۰ نفر در سال ۸۹ ذکر نموده اند

== تقسیمات کشوری ==

این شهرستان شهرستانی ویژه است و به چهار بخش تقسیم می‌شود:

* بخش مرکزی
* دهستان جوزان
* دهستان حرم رودعلیا
* دهستان موزاران
* دهستان کوه سرده

نقاط شهری: ملایر

* بخش جوکار
* دهستان المهدی
* دهستان ننج
* دهستان ترک شرقی
* دهستان ترک غربی
* دهستان جوکار

نقاط شهری: ازندریان، جوکار، اسلام آباد و علی آباد دمق

* بخش سامن
* دهستان اورزمان
* دهستان حرم رودسفلی
* دهستان سامن
* دهستان سفیدکوه

نقاط شهری: سامن و حسین آباد ناظم

* بخش زند
* دهستان کمازان سفلی
* دهستان کمازان علیا
* دهستان کمازان وسطی

نقاط شهری: زنگنه

== شهرهای ملایر ==

شهرستان ملایر دارای ۸ شهر تابعه می باشد که در نوع خود بی نظیر است:

* ملایر: مرکز شهرستان ویژه و بزرگترین شهر
* ازندریان : دومین شهر پر جمعیت این شهرستان ویژه
* حسین آباد ناظم
* جوکار
* علی آباد دمق
* اسلام آباد(کردخورد)
* سامن
* زنگنه

== روستاهای ملایر ==

ملایر دارای دویست و بیست روستا می‌باشد که از روستاهای شهرستان ملایر می‌توان از این روستاها نام برد:

* آبدر
* آورزمان (اِورزمُن)
* اُردکلو
* اَرگِس سفلی (ارگس دامُن)
* ارگس علیا
* ازناو(اِزنِو)
* ازناوله (اِزنِولَه)
* ازندریان(اَزَندَریُن)
* الفاوُت(اَلفِوت)
* امیرالامرا(امیرامیرا)
* انوج
* ایرانه
* بابارییس (باوارِیس)
* بلَرتو(بلَرتی)
* بورکی
* بیدکُرپه (بیدکُرپَه)
* بیغش
* پری(پیروز)
* پریدر
* پیرسواران(پیر سارُن)
* پیرشاهوردی(پیلَه شَوَردی)
* پیرمشان(پیرمِشُن)
* پیهان (پیون)
* تجر
* توجغاز (توجیغاز)
* توسک سفلی
* جوزان(جِوزُن)
* چَرّا
* چزّان(چزّون)
* حاجی خدر
* حاجی‌آباد
* حرم‌آباد (حَرَم آواد)
* حسین آباد شاملو(حسین آوادِ شاملو)
* حسین آباد ناظم(حسین آوادِ ناظم)
* دارچَم
* داویجان(دِوُن)
* دایلر
* دره گرگگُلدَرّه
* دشت‌آباد
* ده‌شاکر
* دهلَق
* دهنو
* دهنو آورزمان
* رحمان‌آباد
* زمان‌آباد
* زنگنه
* زیرابیه
* سراب
* سنگ سفید ننج
* سلطان‌آباد (سلطان آواد)
* سلطانیه
* شریف‌آبادی
* شوشاب(شوشِو)
* شیرین‌آباد
* ضرب علی(قلعه نقد علی)
* علمدار
* علی آباد دمق(علی آوادِ دَمَق)
* قالیباف
* قپان بری (قَپُن بَری)
* قلعه خلیفه(قِلا خلیفه)
* قلعه رفیع (قِلارفیع)
* قوزان(قوزُن)
* کرتیل‌آباد
* کردخورد
* کرکان(کَرکُن)
* کساوند
* کِسب
* کمازان
* کمری
* کوسج خلیل
* کهکدان (کِی کَدُن)
* گلابدره
* گَماسا
* گنبد
* گوجک
* گوراب(جوراب – گورِو)
* گوشه کمازان
* مانیزان(مانی زُن)
* مبارک‌آباد(مارکاواد)
* مَرویل
* مَنگاوی
* مهرآباد
* می‌آباد(مِیوا)
* میانزولان(میزلون)
* میرزابره
* میشن (میشین)
* نازول
* نازول
* نامیله
* نمازگاه
* نَنَّج
* نهندر یا قلعه طاق
* ورچق(وَرچَه)
* ونّایی (ونّو)
* هزار جریب (هزار جیریب)
* یونس

== سوغات ملایر ==

قالی، کشمش(مانیزان)، شیره انگور(مانیزان)، باسلق(مانیزان)، سجوق، سبزه(جوزان)، مویز، عسل و کلوچه(کلوا)، خیارشور(سامن)، مبل و منبت کاری سوغات شهرستان ملایر هستند. شیره انگور این شهرستان به دلیل داشتن تاکستانهای انگور فراوان، از شهرت برخوردار است.

== منابع ==

اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران ۱۳۸۳، ص۱۹۱ ‎

Add a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.