حنفی

حنفی نام یکی از شاخه‌های مذاهب اهل سنت از دین اسلام است. واز مذاهب فقهی و پیرو ابوحنیفه نعمان بن ثابت از ائمه چهارگانه اهل سنت است. این مذهب در بین مذاهب چهارگانه اهل سنت بیشترین پیرو را دارد و عمده پیروان این مذهب نیز در کشورهای آسیای میانه، افغانستان، پاکستان،، چین، ترکیه، بالکان، شبه قاره هند، اندونزی، مالزی، آسیای مرکزی (و مناطق شمال شرقی، شرق و جنوب شرقی ایران) قرار دارند. و ۷۰٪ مسلمان‌های جهان پیرو این مذهب میباشند. نام این شاخه منسوب به بنیادگذار آن یعنی ابوحنیفه نعمان بن ثابت زوطی (۱۵۰-۸۰ هجری قمری) است. مقبره ابوحنیفه در بغداد در محله الخضرا قرار دارد. از شاگردان سرشناس ابوحنیفه می‌توان از افراد زیر نام برد:

* أبو یوسف (یعقوب بن ابراهیم)
* محمد بن الحسن الشیبانی
* أبو الهذیل (زفر بن الهذیل)
* الحسن بن زیاد اللؤلؤی

برجسته‌ترین کتابها در زمینه شاخه حنفی عبارت‌اند از:

۱- المبسوط از شمس الدین السرخسی

۲- بدائع الصنائع فی ترتیب الشرائع از کاسانی

۳- مختصر الهدایه از مرغیانی

۴- حاشیه ابن عابدین (ردالمحتار علی الدر المختار)

== توضیحات تکمیلی ==

مذهب حنفیه از مذاهب چهارگانه اهل سنت است و توسط ابوحنیفه نعمان بن ثابت بنیانگذاری شد . وی کوفی الاصل و از مردم کابل بود.متولد ۸۰ هجری قمری در شهر کوفه و فوت ایشان به سال ۱۵۰ در بغداد می‌باشد.

از اساتید او در دوران تحصیل علوم اسلامی حمادبن ابی سلیمان است.تسلط ابوحنیفه بر علم کلام بیش از احاطه او به علوم فقهی موجب معروفیت او شده است. از دیگر اساتید وی می توان به جعفر بن محمد بن علی بن الحسین (امام ششم شیعیان) نام برد که ابوحنیفه مدت دو سال نزد وی شاگردی نموده و در رابطه با آن دو سال گفته لولا سنتان لهلک نعمان یعنی اگر آن دو سال نمی بود نعمان هلاک می شد .

ابوحنیفه به سبب شهرت در علم و تقوا توسط عمره بن هبیره، قاضی القضاه شهر کوفه شد و بخاطر آنکه بعدها منصور خلیفه عباسی قصد انتصاب او را به سمت قاضی بغداد داشت اما چون با مخالفت ابوحنیفه مواجه شد، وی را به زندان افکند.

پیروان ابوحنیفه، مذهب و روش او را اهل رای می نامند زیرا ابوحنیفه قائل به رای است چنانکه بعد از صدور هر فتوایی و حکمی عنوان می‌کرد این نظر ماست. اوبا اهل حدیث مخالف بود وتنها در شرایطی اقدام به قبول احادیث متواتر می‌کرد که از تابعین نقل شده باشد و حدیث و خبر مفرد را قبول نداشت.

این شیوه او می‌تواند بخاطر متکلم بودن او و تأثیرش در روش فقهی وی باشد. همچنین او قیاس و استحسان را هم به‌عنوان اصول در اجتهاد پذیرفت.

مذهب حنفی برهفت اصل استوار است که عبارت‌اند از:

# قرآن
# سنت
# قول صحابه
# قیاس و رای
# استحسان
# اجماع
# عرف

در باب ایمان و کفر، ابوحنفیه معتقد به زیاد و کم بودن آنها نیست و اصل ایمان و کفر را تصدیق و انکار می‌داند.

وی همچنین در بحث جبر و اختیار به آزادی عمل انسان معتقد است و فعل آدمی را در مصدرش مدنظر قرار می‌دهد با استناد به این جمله او: اعمال بشر نسبت به قضا و قدر مانند شعاعهای خورشید است به خود خورشید.

از ویژگیهای ابوحنفیه که جمیع محققین و فقها بر آن اتفاق نظر دارند صراحت و بی باکی او در دادن فتوی است و تسامح و اغماض از خصایص فتاوای او می‌باشد.

== منابع ==

* دکتر: فؤاد، عبدالنبی، محمد. (اَللُؤلُؤ وَالمُرجان) ، دار احیاء الکتب العربیه، چاپ دمشق، سال انتشار ۱۹۵۵ میلادی به (عربی).
* دکتر: الشکعه، مصطفی. (الأئمه الأربعه) ، دار الکتاب اللبنانی، چاپ بیروت، سال انتشار ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).

== مقالات مرتبط ==

* فقها و کتب فقهی حنفی – پایگاه حوزه
* تاریخچه مذهب حنفی – پایگاه حوزه

درج دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *