حسین دهلوی

حسین دهلوی از صاحب نظران و آهنگسازان موسیقی معاصر ایران، در ۷ مهر ماه ۱۳۰۶ خورشیدی در تهران زاده شد. وی موسیقی را از کودکی نزد پدر آغاز کرد و در ادامه، نوازندگی موسیقی ایرانی را در مکتب استاد ابوالحسن صبا و «هارمونی» و «کنترپوان» را نزد حسین ناصحی فرا گرفت. دهلوی پس از فراغت از تحصیل در رشتهٔ آهنگسازی مدتی ریاست هنرستان موسیقی ملی و زمانی هم رهبری ارکستر شماره یک هنرهای زیبایی کشور یعنی ارکستر صبا را عهده‌دار بود.

یکی از آثار قابل توجه دهلوی اپرای مانی و مانا است که به خاطر غیر ممکن بودن خواندن زن در این اپرا در ایران به صورت غیر قابل اجرا مانده‌است. در بخشی از اپرا دزدی، بره یک دختر کوچک را می‌رباید و دخترک که صاحب بره بوده به جنگل می‌رود و آواز می‌خواند. به هر حال این اپرا از سال ۱۹۷۹ باقی مانده و تنها به همین دلیل اجرا نشده‌است.

از دیگر کارهای حسین دهلوی می‌توان به این موارد اشاره کرد: دئوی سنتور در سه‌گاه، سبکبال در شور برای ارکستر، شورآفرین در ابوعطا برای ارکستر، چهارنوازی مضرابی اصفهان، کنسرتینو برای سنتور و ارکستر، فانتزی برای تار و ارکستر، سوئیت بیژن و منیژه (بر اساس اشعار حکیم ابوالقاسم فردوسی) برای ارکستر زهی، فانتزی برای گروه تمبک و ارکستر و همچنین قطعه سرباز برای آواز گروهی.

== روزشمار زندگی هنری ==

۱۳۳۲: آغاز ساخت اولین قطعات ویژه موسیقی ارکسترال ایرانی: سبکبال؛ در شور (حسین دهلوی).

۱۳۳۳:ادامه ساخت و اجرای قطعات ویژه موسیقی جدید ایرانی، توسط حسین دهلوی ً دوئو سنتور ً درسه گاه (با اجرای فرامرز پایور و داریوش صفوت). ً شور آفرین ً در ابوعطا برای ارکستر.

۱۳۳۶:ً گفتگوی دل ً (حسین دهلوی). تفویض سرپرستی ارکستر بزرگ اداره کل هنرهای زیبای کشور (ارکستر تحت سرپرستی صبا) به حسین دهلوی وتعویض نام ارکستر به ً صباً. انتشار ً دوئو سنتور در سه گاه ً (حسین دهلوی).

ً۱۳۳۷ : کنسرتینو برای سنتور وارکستر، درچهار قسمت؛ اثر حسین دهلوی، با همکاری ونوازندگی فرامرز پایور

۱۳۴۳: چهار نوازی مضرابی در اصفهان ؛(حسین دهلوی).

۱۳۴۴: بند باز: فانتزی برای تار و ارکستر، براساس قطعه بند باز اثر علینقی وزیری ً، (حسین دهلوی).

۱۳۴۵: تصنیف قطعه ً سرباز ً برای آواز و گروهی و ارکستر (اثر حسین دهلوی، کلام از ابراهیم صفائی).

۱۳۴۷: پایه گزاری ارکستر ایرانی تالار رودکی به رهبری وسرپرستی حسین دهلوی.

۱۳۴۹:اجرای صحنه اپرای ً خسرو و شیرین ً (حسین دهلوی).

۱۳۵۰: تعطیل دوره عالی ً هنرستان عالی موسیقی ملی ً و کناره گیری حسین دهلوی انتشار ً آموزش تمبک ً (به کوشش حسین دهلوی و جمعی دیگر)، با همکاری و راهنمایی حسین تهرانی.

۱۳۵۴:اجرای موسیقی توصیفی ً بیژن و منیژه ً در تالار رودکی، (حسین دهلوی).

۱۳۵۴:انتشار ً سبکبال؛ در شور، برای ارکستر ً (حسین دهلوی).

۱۳۵۵: انتشار مجموعه دوم ً نغمه‌های کودک ً (حسین دهلوی).

۱۳۵۶: ساخت ً سوئیت بیژن و منیژه ً برای ارکستر زهی (حسین دهلوی). انتشار ً شور آفرین (در ابوعطا) برای ارکستر ً (حسین دهلوی). انتشار ً چهار نوازی مضرابی در اصفهان ً (حسین دهلوی).

۱۳۵۸: بازنشستگی حسین دهلوی از وزارت فرهنگ وهنر.

۱۳۵۸:به مناسبت درگذشت علینقی وزیری در ۹۲ سالگی : برگزاری مجلس بزرگداشت او بااجرای موسیقی در تالار رودکی (به کوشش حسین دهلوی).

۱۳۶۰: انتشار ً کنسرتینو برای سنتور وارکستر ً(حسین دهلوی – فرامرز پایور).

۱۳۶۳: انتشار فانتزی برای تار و ارکستر براساس قطعه بند باز، اثر علینقی وزیری (حسین دهلوی).

۱۳۶۳: انتشار ً بیژن ومنیژه : سوئیت برای ارکستر زهی ً (حسین دهلوی).

۱۳۶۴: انتشار ً فانتزی برای گروه تمبک و ارکستر ً (اثر حسین دهلوی، بخش گروه تمبک از حسین تهرانی).

۱۳۶۵: انتشار ً شوشتری برای ویولون و ارکستر، براساس اثر ابوالحسن صباً (حسین دهلوی).

۱۳۶۸: تجدید چاپ متن ویراسته شده ً آموزش تمبک ً (به کوشش حسین دهلوی، همکاری حسین تهرانی و جمعی دیگر). انتشار ً سرباز: قطعه‌ای برای آواز گروهی وارکستر ً (حسین دهلوی / با کلام ابراهیم صفایی).

۱۳۷۰: انتشار ً بیژن ومنیژه : برای ارکستر سمفونیک ً (حسین دهلوی).

۱۳۷۱ : انتشار ً گفتگو با حسین دهلوی – گفتگو با علی تجویدی ً(ناصر حریری). انتشار ً گفتگوی دل : برای آواز وارکستر ً (حسین دهلوی).

۱۳۷۲: نخستین اجراء ارکستر مضرابی به رهبری حسین دهلوی به همت مرکز سرود و آهنگهای انقلابی و حمایت انجمن موسیقی ایران (مهرماه).

۱۳۷۳: انتشار ً فروغ عشق : برای آواز وارکستر ً (حسین دهلوی). انتشار ً نخست گلبانگ مضرابی : برای ارکستر مضرابی ً(حسین دهلوی).

== منبع ==

* وب‌گاه سبزینه

== پیوند به بیرون ==

* وب‌گاه حسین دهلوی

درج دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.