جیرنده

شهر جیرنده مرکز بخش عمارلو، شهرستان رودبار، استان گیلان شناخته می‌شود. جیرنده شامل چند بخش از جمله : فازهای ۳ ، ۲ ، ۱، محلات قدیمی و میان کوشک.قدمت این منطقه با توجه به آثار کشف شده موجود در موزه ایران باستان به قبل از دوران مادها می رسد. این شهر در ۳۵ کیلومتری لوشان قرار دارد و آب و هوای آن سرد و کوهستانی است.

== جغرافیای طبیعی ==

شهری کوهستانی با آب و هوای معتدل کوهستانی است. در ارتفاع بیش از ۱٬۳۷۷ متری از سطح آب‌های آزاد واقع است{مدرک}. از شمال به جنگل‌های راش و از غرب به جنگل‌های کاج ( در گویش تاتی: اروس ) و از جنوب به باغستان‌ها مشرف می‌شود. پرونده:Jirandebagh.jpg|باغهای جیرنده در نوروز پرونده:Jirande_2borar.jpg|جیرنده از بالای کوه دوبرارکان پرونده:Jirandeh_roodkhan_bagh.jpg|باغهای جیرنده در بهار + شهر جیرنده + رودخان پرونده:Jirandeh_bagh_tabestan.jpg|باغهای جیرنده در تابستان پرونده:Jirandeh_bagh_tabestan1.jpg|باغهای جیرنده در تابستان پرونده:Jirandeh_koochebagh.jpg|کوچه باغهای جیرنده

== جغرافیای کشاورزی ==

* گردو – آغوز: در گویش محلی
* فندق
* انگور
* زردآلو
* آلو
* آلبالو
* گیلاس
* سیب

== جغرافیای انسانی ==

مردم جیرنده به زبان تاتی و نیز فارسی گپ می زنند. آمیزش قومی آن از دو تبار است:

* تات: که اولاد جلال را در بر می گیرد؛ شامل: آذری، توکلی، شفاعی و نیز جلالی ها(شامل رنجبرها و مقدادی ها و جلالیها ).
* مدیترانه ای: عمارلو که شامل ولی خانی ها و محمد خانی ها میشود.

نکته: اروپاییان به سه دسته آلپی(نژاد R)، نوردیک (I) و مدیترانه‌ای (E) تقسیم می شوند.

== محلات قدیمی ==

محلات قدیمی شهر جیرنده عبارت‌اند از:

* خیاطیه محله
* نوروزخانیه محله
* محمدخانیه محله
* حیدرخانیه محله
* رضاکیه محله
* غلامعلیه محله
* میانه کوشک
* میشینان
* تَکیَّه
* سیاه چاله

بعد از زلزله رودبار جیرنده به سه فاز تقسیم شد.

== رودهای جیرنده ==

* رودخان

== جغرافیای مذهبی ==

تا مدت‌ها پس از ورود اسلام به ایران به دلیل کو هستانی بودن همچونان کیش باستانی خود، مهرپرستی را پاس می‌داشتند.آتش نزد ایشان از احترام ویژه‌ای برخوردار بوده است و برای پاسداری از آتش جایگاه‌های آتشی با نام کوله سر در چند نقطه شهر برپا بوده است که امروزه آثاری از آن برپاست. کوله سرها تا پیش از برپایی سلسله پهلوی کاربری پخش آتش برای منطقه عمارلو بر عهده داشته است.

== اماکن مذهبی ==

اماکن مذهبی شهر جیرنده عبارت اند از:

* شاهزاده عسگر
* بیب زَنِ خاتون
* امامزاده محمد
* امام زاده فضل الله (میان کوشک)
* مسجد ابولفضل
* مسجد خاتم الانبیاء
* مسجد صاحب الزمان

قدیمی ترین مسجد جیرنده مسجد صاحب الرمان است.

== نام جیرنده ==

جیرنده یا با تلفظ اصیل محلی جیریندیه واژه‌ای است مرکب از:

جیر(به معنی زیر در برابر جوئَر به معنی بالا) + این (پسوند نسبت همانند زیرین و پایین و …) + دیه (به معنی دِه که تلفظ پارسی باستان این واژه است) = یعنی دهِ پایین و یا کوه پایه ای.

== اماکن تاریخی ==

* حمام قدیمی جیرنده

پرونده:Hamam_jirande1.jpg|حمام قدیمی جیرنده؛ ساخته شده در زمان شاه عباس صفوی پرونده:Hamam_jirande2.jpg|حمام ساخته شده در زمان شاه عباس صفوی

== ییلاق‌های عمارلو ==

== پیوند درونی ==

* خان‌های عمارلو

== منبع ==

* م.رفیعی
* م.م.زند – کتاب عمارلو
* فرهنگ معین
* لغت نامه دهخدا
* مقالات مرتبط با مباحث شهر و زمینه‌های سیاسی جغرافیایی مدیریتی در سایت مرجع مدیریت شهری
* [mailto:m.mehrabi@mail.com محمد محرابی]
* وبسایت معرفی جیرنده
* گالری عکسهای جیرنده

درج دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *