تگزاس

تگزاس یا تکزاس {به انگلیسی|Texas} یکی از ایالات کشور آمریکا است. پایتخت آن آستین {به انگلیسی|Austin} و لقب این ایالت، «ایالت تک‌ستاره» است.

با مساحتی نزدیک به ۶۹۶٬۲۴۱ کیلومتر مربع، تگزاس دومین ایالت بزرگ آمریکاست.

== نام ==

نام تگزاس بطور دقیق «تک‌ساس» تلفظ می‌شود، و برگرفته از واژهٔ Tejas است که نامی سرخ‌پوستی از قبیله کادو است. این واژه اشاره به نام بومیان اولیه این منطقه دارد و بمعنای «دوست» می‌باشد.

== آب و هوا ==

آب و هوای تگزاس در شرق مرطوب و شرجی، در غرب خشک و بیابانی، و در شمال قاره ایست. در غرب ایالت رشته کوههایی ارتفاعاتی را بوجود می‌آورند، و رودخانه ریوگراند مرز بین آمریکا و کشور مکزیک است.

تگزاس حاوی چندین دریاچه پهناور مصنوعی همانند دریاچه آمیستاد نیز می‌باشد.

در باب حوادث طبیعی، تگزاس تقریبا عاری از مناطق زلزله‌خیز است. در عوض نواحی شرق مجاور خلیج مکزیک هر ساله در اواخر فصل تابستان شاهد تردد سیستم‌های پرفشاری همچون توفندهای سهمگین هستند که می‌توانند باعث ایجاد خساراتی فراگیر گردند. توفند آیک و توفند ریتا دو نمونه توفند در سالهای اخیرند که در تگزاس خرابی ببار آوردند. در نواحی شمال ایالت در عوض تعدد پیچندها بیشتر دیده می‌شود.

=== نقشه‌ها ===

File:Map Relief Texas.png|نقشه متوسط ارتفاعات اراضی File:Map of Texas precipitations.png|نقشه میزان متوسط بارندگی ایالت File:Map of Texas temperatures.png|نقشه مقایسه دمای متوسط ایالت

== فرهنگ ==

شهرهای لاباک، آماریلو، دالاس، هیوستون، و مناطق اطراف آن از نظر فرهنگی جزئی از ایالت‌های جنوبی آمریکا محسوب می‌شوند، در حالیکه نواحی جنوب و غرب آستین همانند سن آنتونیو و ال پاسو (جنوب و غرب ایالت) جزو ایالت‌های جنوب غربی آمریکا محسوب می‌گردند.

فرهنگ لاتینوها (اسپانیایی زبانان) در تگزاس حضور بسیار مشهودی دارد. اعیادی مثل سینکو دو مایو، فیستا سن آنتونیو، و فیستا نوچه دل ریو هر ساله بصورت پرتعداد برگزار می‌گردند، و مشاهده جشن‌های با حضور پینیاتا و ماریاچی واقعه‌ای بس روزمره مینماید.

=== نمادها ===

پروانه شهریار حشره افتخاری ایالت تگزاس است. علاوه بر این، آرمادیلو رسماً «پستاندار کوچک افتخاری» ایالت تگزاس است.

اما درازشاخ تگزاس است که نماد راستین ایالت و رسماً «پستاندار بزرگ افتخاری» ایالت تگزاس می‌باشد.

== مردم ==

با جمعیت ۲۳٬۹۰۴٬۳۸۰ نفر در سال ۲۰۰۷، تگزاس دومین ایالت پرجمعیت آمریکاست.

سن میانه اهالی تگزاس ۳۳٫۱ سال است. سفیدان ۴۸٫۳٪، لاتینوها ۳۵٫۷٪، و سیاهان ۱۱٫۹٪ جمعیت تگزاس را تشکیل می‌دهند. ۱۵٫۹٪ اهالی تگزاس متولد خارج از کشور هستند در حالیکه این رقم برای ایالات متحده آمریکا ۱۲٫۵٪ است.

ایالت تگزاس بیش از ۶۰۰٬۰۰۰ مسلمان ساکن دارد.

=== ایرانیان مقیم تگزاس ===

تکزاس همچنین دارای جمعیت زیادی ایرانی‌تبار و فارسی‌زبان است. از ناموران این گروه هوشنگ انصاری، انوشه انصاری، شان دایوری، و فریناز کوشانفر می‌باشد. مصطفی چمران، کمال خرازی، و ابراهیم یزدی نیز از دانشگاهیان مقیم و یا دانش آموختگان این ایالت بوده اند.

در سال ۲۰۰۶ علی و گیتا صابریون، دو ایرانی مقیم شهر هیوستون در تگزاس مبلغ ۱۰ میلیون دلار به مرکز سرطان ام دی اندرسون دانشگاه تگزاس اهدا کردند.

== شهرهای تگزاس ==

شهرهای مهم تگزاس دالاس، سن‌آنتونیو، فورت وورث، آستین، ال پاسو، سن مارکوس، ویکو، کورپوس کریستی، آماریلو، میدلند، لاباک، و هیوستن هستند.

شهرهای هوستون، سن‌آنتونیو، و دالاس به ترتیب چهارمین، هفتمین، و نهمین بزرگ‌ترین شهرهای آمریکا از لحاظ جمعیتی می‌باشند. اما با احتساب مناطق حومه ای، دالاس-فورت وورث بزرگ‌ترین کلان شهر ایالت و چهارمین کلان شهر بزرگ ایالات متحده آمریکا است.

== تاریخ تگزاس ==

پرچم تگزاس تا کنون ۶ بار تغییر چهره داده‌است: پرچم اسپانیا، پرچم فرانسه، پرچم مکزیک، پرچم جمهوری تگزاس، پرچم کنفدراسیون ایالات جنوب آمریکا، و پرچم ایالات متحده آمریکا.

سن آنتونیو قلب تاریخی تکزاس بشمار می‌آید و محل جنگ آلامو است که در آن تگزاس برای استقلال علیه ارتش مکزیک مبارزه کرد. نهایتا تگزاس رسما در سال ۱۸۴۵ عضو ایالات متحده آمریکا گردید، و در سال‌های ۱۸۳۶-۱۸۴۵ یک کشور مستقل بود. نام این کشور جمهوری تگزاس بود.

در سال ۱۸۶۱، تگزاس از ایالات متحده جدا گشت، و عضو ایالات مؤتلفه آمریکا گردید. با شکست این گروه در جنگ داخلی آمریکا، تگزاس نیز بار دیگر به ایالات متحده پیوست.

== دولت تگزاس ==

پارلمان تکزاس دارای دو مجلس نمایندگان و سنا است. اکثر سیاست‌مداران منتخب این ایالت را جمهوری‌خواهان تشکیل می‌دهند. با اینحال از ۳۲ نماینده تگزاس در کنگره آمریکا ۱۳ نفر آنان دمکرات هستند.

بزرگ‌ترین پایگاه نظامی ایالات متحده آمریکا در جهان به نام پایگاه فورت هود در ایالت تگزاس قرار دارد.

== ورزش ==

با داشتن تیمهای سان آنتونیو اسپرز، دالاس ماوریکس، و هیوستون راکتز، تکزاس دارای بیشترین تعداد تیم‌های ورزشی (بعد از کالیفرنیا با ۴ تیم لس آنجلس لیکرز، لس آنجلس کلیپرز، گلدن استیت واریرز و ساکرمنتو کینگز) در لیگ قهرمانی بسکتبال ان بی ای می‌باشد.

تیم سن آنتونیو اسپرز (San Antonio Spurs)، قهرمان لیگ بسکتبال حرفه‌ای ان.بی.ای (NBA) آمریکا در سالهای ۱۹۹۹، ۲۰۰۳، ۲۰۰۵، و ۲۰۰۷ از شهر سن آنتونیو می‌باشد.

اما علاوه بر تیمهای دالاس ماوریکس و هیوستون راکتز از ان بی ای، تگزاس خانهٔ تیمهای هیوستون تکسانز و دالاس کاوبویز از لیگ ان اف ال است.

== اقتصاد ==

این ایالت با ۱۵۱ میلیارد دلار صادرات (ارقام سال ۲۰۰۶)، رتبه بزرگ‌ترین صادر کننده در میان پنجاه ایالت آمریکا را به خود اختصاص داده است.

اقتصاد تگزاس بر مبنای فناوری اطلاعات، صنایع نفت و گاز، و کشاورزی است. تگزاس ۸ میلیارد بشکه نفت ذخیره دارد و محصول اول کشاورزی آن پنبه است. از ۵۰ تا پر درآمد ترین شرکت های فورچن ۵۰۰، شش شرکت در تگزاس مستقراند. این شرکت ها عبارت‌اند از: اگزان موبیل، کونوکوفیلیپس، هالیبرتون، والرو انرجی، ماراتان اویل، ای‌تی‌اندتی، و دل کامپیوترز. از شرکت‌های بزرگ دیگر آمریکایی که در تگزاس مستقراند می‌توان هواپیمایی ساوث وست، امریکن ایرلاینز، کنتیننتال ایرلاینز، و شرکت غذایی سیسکو را نام برد.

== دانشگاه‌ها و فناوری ==

تگزاس در میان ایالات متحده آمریکا جزو پنج ایالت برتر از نظر میزان تحقیقات علمی در مراکز دانشگاهی و پزشکی می‌باشد. از لحاظ سرمایه گذاری در تحقیقات علمی و فناوری، ایالت تگزاس با ۲٫۵ میلیارد دلار سرمایه گذاری در کشور در رتبه نخست است.

این ایالت در سال ۲۰۰۶ مجموعا نزدیک به ۳٫۲ میلیارد دلار هزینه صرف تحقیقات علمی نمود.

ایالت تگزاس در تولید انرژی به‌وسیله توربین‌های بادی با ۲۷۶۸ مگاوات انرژی تولید شده در میان ایالات متحده رتبه اول را داراست.

== مشاهیر ==

از افراد مشهور این سرزمین می‌توان شان دیوری، ایتن هاک، متیو مک کانهی، هیلاری داف، لانس آرمسترانگ، چاک نوریس، جسیکا سیمپسون، دوایت آیزنهاور، دنتون کولی (جراح قلب برجسته تاریخ پزشکی)، بادی هالی، استیو آستین، شاون مایکلز، لیندون جانسون، جنیس جاپلین، تامی لی جونز، چستر نیمیتز (فرمانده نیروی دریایی آمریکا)، راس پروت (میلیاردر و سیاست‌مدار)، جیمی فاکس، دان هنلی، دونالد بارتلمی، کریگ الوود، جنیفر لاو هیوت، و دن رادر (مجری سراسری اخبار) را نام برد.

== پارک‌ها و مناطق ملی ==

علاوه بر پارکهای فراوانی همانند بوستان آبی فورت وورث که در شهرها قرار دارند، ایالت تگزاس دارای ۱۱۵ پارک ایالتی می‌باشد. از این نمونه می‌توان به منطقه طبیعی ایالتی افرای گمشده، پارک ایالتی جزیره موستانگ، پارک ایالتی سنگ سحرآمیز، و پارک ایالتی گارنر اشاره نمود.

در میان مناطق ملی، برخی همانند پارک تاریخی ملی میسیون‌های سن آنتونیو دارای اهمیت تاریخی می‌باشند، در حالیکه برخی دیگر از پارکهای طبیعی و مناطق حفاظت شده می‌باشند. از این نمونه می‌توان به ساحل ملی جزیره پادره، پارک ملی بیگ بند، پارک ملی کوه‌های گوادالوپه، منطقه حفاظت شده ملی آرانزاس، و منطقه حفاظت شده ملی لاگونا آتاسکوزا اشاره نمود. و برخی دیگر از پارک‌ها دارای وجههٔ تفریحی-حفاظتی می‌باشند، همانند منطقه تفریحی ملی آمیستاد که در مرز مکزیک قرار دارد.

== نگارخانه ==

تصویر:Capitolaustin.jpg|پایتخت ایالت تکزاس در شهر آستین. مجلس سنا و عوام، هر دو در این مکان قرار دارند. File:PushingUpDYCsGalveston.jpg|یک آرامگاه در گلوستون، تگزاس File:San Jacinto Monument (2001-05).jpg|یادبود سن جاسینتو، جایی که نبرد سن جاسینتو در آن رخ داد، و تگزاسیان ارتش مکزیک را قاطعانه شکست داده و به استقلال دست یافتند. تصویر:Riverwalk Christmas 05-2.jpg|آب وهوای مطبوع و صنعت پیشرفته گردشگری شهر سن‌آنتونیو هر سال باعث جذب بیست میلیون گردشگر به این شهر می‌شود.

== منابع ==

== پیوند به بیرون ==

=== وبگاه‌های رسمی ===

* فرماندار تگزاس
* سنای تگزاس
* وزیر امور خارجه تگزاس
* مجلس نمایندگان تگزاس
* دادگاه عالی تگزاس
* دادستان کل تگزاس
* نیروهای مسلح ایالت تگزاس

=== مراکز و جوامع مهم ایرانی مقیم تکزاس ===

* جامعه پزشکان ایرانی مقیم تگزاس
* جامعه ایرانیان رایس
* جامعه دانشجویان ایرانی دانشگاه UT Arlington در دالاس
* جامعه دانشجویان ایرانی دانشگاه Texas A&M
* سازمان علمی فرهنگی دانشجویان ایرانی تگزاس
* دکتر شیرین عبادی در سن آنتونیو
* مرکز مطالعات زبان فارسی دانشگاه تکزاس
* مرکز دوم

=== مراکز مهم اسلامی ===

* مرکز تحصیلات اسلامی شهر هیوستون
* جامعه اسلامی هیوستون بزرگ‌
* جامعه اسلامی شمال تکزاس
* مرکز اسلامی شهر آستین
* جامعه دانشجویان مسلمان دانشگاه هوستون

=== پیوندهای دیگر ===

* نشریه و وبگاه گردشگری سازمان راه و ترابری ایالت تگزاس
* مرکز فضایی ناسا در هوستون
* نگارخانه عکس‌های نفیسی از تگزاس

درج دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.