تویسرکان

تویسرکان یکی از شهرهای استان همدان در ایران است. این شهر مرکز شهرستان تویسرکان است و ۴۲٬۵۲۰ نفر جمعیت دارد.

تویسرکان در جنوب کوه الوند و شهر همدان واقع شده‌است. این شهر به خاطر تعدد و بزرگی درخت‌های گردویش بسیار معروف است. آب و هوای شهر معتدل کوهستانی است. این شهر بر روی ویرانه‌های شهر قدیمی رودلاور (رودآور) که بر اثر حمله مغول ویران شده، ساخته شده‌است. در واقع پس از ویرانی رودآور، از ادغام دو روستای توی و سرکان، تویسرکان به وجود آمده‌است.

شهرستان تویسرکان در گذشته و براساس قانون تقسیمات کشوری مصوب ۱۳۱۶ ه.ش یکی از بخشهای تابعه شهرستان ملایر در استان پنجم کشور بود که در سال ۱۳۲۸ ه.ش از ملایر منفک و به شهرستان ارتقاء یافت.

== نام شهر ==

نام این شهر از دو بخش توی و سرکان تشکیل شده، و علت نامگذاری هر یک را چنین بیان می‌کنند:

در برخی نواحی ایران محل‌هایی به نام توی هست، برای این‌که اشتباهی رخ ندهد در هر جا چنین محلی باشد به‌نام نزدیکترین محل به آن خوانده می‌شود؛ (مانند توی دروار در دامغان) که نزدیک به قریه دربار است و (توی کازرون) و این توی چون در یک فرسنگی سرکان است به تویسرکان مشهور است.

جغرافی‌دانان سده سوم و چهارم هجری غالبا تویسرکان را (توی رودلاور) و (توی همدان) نوشته‌اند و این توی احتمالا با زبان قومی که پیش از مادها در این سرزمین می‌زیسته‌اند، مرتبط است.

در زبان لری (و بسیاری از زبان‌های ایرانی) کلمه «سر» به معنی بزرگ و مهتر است و «گان» در زبان پهلوی به معنی جا و مکان آبادانست و قبل از استیلاء اعراب نام بسیاری از شهرها و قصبات ایران به گان ختم می‌شد.

به این ترتیب سرکان ممکن است به معنای محلی باشد که بزرگان و خوانین در آن سکونت دارند و در واقع تویسرکان محل سکونت ییلاقی بزرگان شهر رودآور بوده است. تویسرکان از دو قسمت توی و سرکان تشکیل نشده است. سرکان شهر ییلاقی با حدود ده هزار نفر جمعیت در فاصله هشت کیلومتری شمال غرب تویسرکان است. و تویسرکان شهری تاریخی . و باستانی و مرکز شهرستان تویسرکان با حدود شصت هزار نفر جمعیت است و سرکان در شمار شهرهای کوچک تابع تویسرکان است.

== زبان و مذهب ==

دین و مذهب اکثر مردم آن، اسلام و شیعه جعفری است و زبان آنان فارسی است ولی تعدادی از روستاهای مجاور به استان کرمانشاه و شهرستان نهاوند و ملایر، به لری، لکی، کردی یا آمیزه‌ای از این‌ها صحبت می‌کنند و نیز ساکنان برخی روستاها به زبان ترکی تکلم می کنند.

== شخصیت‌های معروف ==

=== حبقوق پیامبر ===

حبقوق پیامبر یکی از پیامبران صاحب کتاب بنی اسراییل و معاصر با دانیال نبی است. وی حدود ۲۶۰۰ سال پیش می‌زیسته و نگهبان معبد بزرگ یهودیان در اورشلیم بوده‌است. حدود سال ۵۹۰ قبل از میلاد، بخت‌النصر، پادشاه کلده به اورشلیم حمله کرد و یهودیان زیادی را به قتل رساند و نزدیک به بیست هزار نفر از آنان را اسیر و به شهر بابل پایتخت کلده که نزدیک بغداد فعلی قرار داشت انتقال داد. حیقوق در بین این زندانیان بود و مدت طولانی در زندان به سر برد.

در سال ۵۴۸ قبل از میلاد کورش کبیر پادشاه ایران به کلده حمله کرد و در جنگی طولانی لشکریان کلده را شکست داد، بابل را تصرف کرد و طی فرمانی دستور آزادی کلیه اسرا و زندانیان یهود را صادرنمود. پس از آزادی از بند اسارت بابلیان، حبقوق به ایران مهاجرت کرد و در شهر تویسرکان (رودآور) ساکن شد و در همین شهر درگذشت.

آرامگاه حبقوق پیامبر در تویسرکان طی قرون متمادی چندین بار بازسازی شده‌است. این آرامگاه یکی از قدیمی‌ترین آثار تاریخی ایران محسوب می‌شود. هم اکنون آرامگاه این پیامبر زیارتگاه اهالی شهرستان تویسرکان و اقلیتهای دینی سایر شهرهای ایران می‌باشد.

=== رضی‌الدین آرتیمانی ===

رضی‌الدین آرتیمانی شاعر معروف عصر صفوی است. مدفن این شاعر بزرگ در قسمت شمالی شهرستان تویسرکان در حوالی میدان هلال احمر واقع شده و دارای استراحتگاه نیز می‌باشد ساقی نامه معروف او با این بیت آغاز می‌شود:

رضی الدین آرتیمانی داماد شاه عباس صفوی می باشد و در محلی به نام همینه در بالای محله جولستان دفن گردیده است. . محله جولستان از قدیمی‌ترین محلات شهرستان تویسرکان میباشد.این محل در اصل خانقاه رضی الدین بوده است.{مدرک}

== مکان‌های توریستی ==

* برای اشنایی بیشتر با مکانهای توریستی تویسرکان کلیک کنید
* پارک توریستی کمربسته: واقع در شهر سرکان در ۳ کیلومتری تویسرکان
* آرامگاه میررضی‌الدین آرتیمانی
* آرامگاه حبقوق پیامبر
* قلعه اردلان: در روستای اشتران تویسرکان
* پل تاریخی فرسفج (جنوب غربی شهر فرسفج)
* کاروان‌سرای شاه‌عباس (۵ کیلومتری جاده تویسرکان-غربان)
* مدرسه شیخ علی خان زنگنه یا حوضه علمیه شهر تویسرکان
* درخت چنار قطور و کهنسال ۳۰۰۰ ساله (شهر تویسرکان)
* دره گزندر سرابی (تویسرکان)
* دره‌باغ‌های سرکان (سرکان)
* دره باغ‌های آرتیمان (روستای آرتیمان)
* راسته بازار ( بازار سر پوشیده مربوط به دوره صفویه

== صنایع دستی ==

=== فرش و قالی تویسرکان ===

در روستاهای تویسرکان به دلیل وجود زمستانهای پر برف و دهات دور از دسترس و وجود پشم و پنبهٔ فراوان، از قدیم قالی بافی وجود داشته‌است. وجود فرشهای بالنسبه مرغوب با نقوش و رنگ آمیزی‌های زیبا که متجاوز از ۱۰۰ سال عمر دارند نشان از فرش‌بافی مطلوب و با ارزشی، حداقل در برخی روستاها یا مناطقی که دارای خان و ارباب بوده‌اند، می‌دهد.

== پانویس ==

== منابع ==

* تاریخ ایران باستان عباس اقبال
* سایت دانشگاه هنر اسلامی تبریز

== پیوند به بیرون ==

* وبلاگ گردشگری تویسرکان
* عکس‌هایی از آرامگاه حبقوق پیامبر
* وب‌گاه تویسرکان

درج دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *