ازنا

اَزنا یکی از شهرهای استان لرستان واقع در خاور این استان است. این شهر مرکز شهرستان ازنا است و بین شهرهای الیگودرز، دورود، اراک، خمین و شازند قرار گرفته‌است. ازنا درگذشته بخشی از استان مرکزی بود و در دومین تقسیمات کشوری در ۱۶ آبان سال ۱۳۱۶ در حوزه لرستان قرار گرفت. این شهردر سال ۱۳۱۷ به دهستان و در سال ۱۳۳۰ به شهر ارتقاء پیدا کرد و دارای شهرداری شد. در سال ۱۳۴۰ ازنا به عنوان مرکز بخش جاپلق ارتقاء پیدا نمود. درسال ۱۳۷۳ با تأسیس فرمانداری توسط علی محمد بشارتی وزیر کشور، این بخش به شهرستان تبدیل شد و شهر ازنا مرکز آن شد. ازنا از نظر صنعتی و اقتصادی و گردشگری اهمیت دارد.

== تاریخ ==

از تاریخ ازنا اطلاع دقیق و کاملی در دست نیست. می‌گویند ازنا در قدیم روستا و یا شهر کوچکی بوده‌است که در زمین‌لرزه وحشتناک سال ۱۲۸۲ در سیلاخور که طبق آمار مرکز ژئوفیزیک دانشگاه تهران بزرگ‌ترین زلزله ثبت شده و به قدرت تقریبی ۸ ریشتر بوده به ویرانه‌ای تبدیل گردید. پاره‌ای از مردم این منطقه را در گذشته ارمنی نشین و ازنا را، کلمه‌ای ارمنی می‌دانند.در برخی از کتب تاریخی زمان صفویه از کلمه ازناور برای نامیدن بزرگان گرجستانی استفاده شده‌است .از آنجا که در دوره صفویه گروهی از اهالی گرجستان به این ناحیه کوچانده شده‌اند محتمل است که کلمه ازنا از کلمه ازناور منشق شده باشد. در ارتفاعات کوهستانی حوالی ازنا مانند سفید کوه کوچک دخمه‌ها و گودالهای بزرگی کشف گردیده که از آن برای آتش افروختن و علامت دادن در زمانهای باستان استفاده می‌شده است.{مدرک}

در سالهای نه چنان دور لرستان توسط خوانین اداره میشده که از جمله خوانین معروف آن میتوان به فولادوندها در ازنا و علیجان خان خاکباز در مسعودآباد اشاره نمود.سابقاً روستای گرجی در نزدیک رودخانه ازنا قرار داشت که در گذشته در اثر سیل ویران گردید و مردم سخت کوش آن در بالا تر از محل روستای سابق دوباره روستای گرجی را بنا نهادند. گرجی دارای قلعه‌ای در شمال و نزدیک سفید کوه می‌باشد که به قلعه گرجی (قلا گرجی) مشهور است. روستای گرجی دارای امکانات پیشرفته‌ای چون تلفن، گاز، راه آهن و اینترنت می‌باشد. در اطراف ازنا تعدادی تپه تاریخی وجود دارد که تحقیق و کاوش در این تپه‌ها هنوز انجام نگرفته‌است.{مدرک}

== جمعیت ==

بنا بر سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران، جمعیت شهر ازنا ۳۷٬۶۴۵ نفر بوده‌است .

== مردم ==

زبان مردم شهرستان ازنا لری با لهجهٔ بروجردی است که با گویش بروجردی مشابه‌است. البته بخشهایی از شهرستان به گویش لری بختیاری سخن می‌گویند. در جنوب شهرستان ازنا بخشی به نام پاچه لک وجود دارد که مردم آن به گویش بختیاری صحبت می‌کنند اما با لرهای بختیاری کمی فرق دارند.

گرجی‌های ازنا مهاجرین گرجستان و احتمالاً قومی یا بخشی بوده‌اند که توسط شاه عباس به ایران کوچ کرده‌اند. اکنون و در اثر گذشت زمان، نژاد گرجی‌های ازنا با سایر اقوام این منطقه آمیخته شده‌است و دیگر به زبان گرجی صحبت نمی‌کنند. از نام ایلات و خانواده‌های گرجی می‌توان به دهقان‌ها که مشهورترین نام در گرجی می‌باشند اشاره نمود.(البته دهقانها در روستای گرجی چند تیره هستند.طبق گفته مردمان قدیمی، بزرگ دهقان‌های نژاد گرجستانی (ملقب به مشهدی، بابابزی) در دوران بسیار قدیم از فریدن اصفهان که گرجستانی نشین بوده به روستای گرجی کوچ کرده‌است و به دین شیعه دوازده امامی گرایش پیدا کرده بود.{مدرک}

امروزه در روستای گرجی هیچگونه گرجستانی زندگی نمی‌کند چون که آنها قبل از انقلاب ۵۷ این دیار را ترک کرده‌اند و بعد از این دهقان ها(ویسی) و توکلی‌ها و عبدالوندها وارد این روستا شدند و در این روستا سکنی گزیدند . در این روستا چشمهٔ نظر کرده‌ای است که مورد اعتقاد اهالی این منطقه می‌باشد که اکنون در این منطقه دهکدهٔ تفریحی را بنا نهاده‌اند در قسمت شمالی اشترانکوه روستاهای دبلوکان و کمندان با گویش بختیاری وجود دارنداین قسمت از ازنا دارای طبیعتی منحصر به فرد است بیشتر سکنه ان را طایفه قدیمی قیطاسوند تشکیل می‌دهند.همچنین در روستاهای شمالی ازنا گویش ترکی نیز رایج است که با زبان آذری کمی فرق دارد.

== شهرسازی ==

شهر ازنا برپایه اصول شهرسازی بنا شده‌است. خیابان‌های منظم، ساختمان‌های دولتی و بناهایی که به سبک مدرن ساخته شده، ازنا را از شهرهای اطراف متمایز می‌کند. از محله‌های قدیمی ازنا می‌توان به چالسپار، ده ازنا، صاحب‌الزمان، خط لوله، سپاه، جهاد،‏‏ نیروگاه، شرکت (شرکت نفت)، اصغرآباد و راه‌آهن اشاره کرد که محله‌های کوی امام حسین (فازهای ۵ گانه)، کوی بیمارستان وشیشه، شاهد و شهرک فریدونی مناطق جدیدی هستند. خیابان‌های ازنا به طرز منظم و بدون بن بست به یکدیگر وصل هستند و ساختمان‌ها بدون هرگونه بی نظمی در کنار یکدیگر با نماهای مختلف قرار گرفته‌اند.

== مناطق دیدنی و گردشگری ==

* اشترانکوه
* دشت آشور آباد
* غار روستای تنبورلی
* چاه طیان
* کمندان
* دره تخت
* تونل برفی
* دشت جاپلق
* تفرجگاه دربند
* شن اسکی
* سد دره باغ
* امامزاده قاسم
* قلعه دز
* دشت قره ملک
* چشمه قلقل
* امامزاده طازران
* امامزاده سید صوفی
* شاهزاده ابراهیم
* امامزاده پیرعباد ( آقا پیر باد)
* مومن آباد
* آبشار ازنا
* کوه‌نوردی
* مرزیان (پارک)

== راه‌ها ==

ازنا در میسر جاده اصلی، و ارتباطی شهرهای مرکزی با غرب و جنوب کشور، با اصفهان ۲۴۰ کیلومتر، و با شهر دورود ۴۰ کیلومتر فاصله دارد.همچنین ازنا ارتباط استان لرستان را با استان مرکزی برقرار می‌کند و فاصله ازنا با اراک حدود ۷۵ کیلومتر می باشد.راه آهن سراسری ایران این شهر را به دو نیم تقسیم کرده‌است.این خط که در زمان جنگ جهانی دوم توسط رضا شاه پهلوی ساخته شده از مهمترین علل پیشرفت ازنا می‌باشد.و هم اکنون مطالعاتی برای توسعه و احداث یک خط به اصفهان در حال انجام است.

== صنایع ==

کارخانجات صنعتی فعال در ازنا عیارتند از: صنایع فروآلیاژ ایران، گداز قطعه کیا، شرکت سنگ صادراتی افشار، گلسنگ و لعل ودیگر صنایع کوچک که عمدتا به بخش تولید سنگ‌های ساختمانی مشغول هستند.درحال حاضر شرکت فولاد ازنا که از بزرگترین صنایع فولاد غرب کشور می‌باشد در منطقه ویژه اقتصادی ازنا در حال احداث است.همچنین شرکت تولید داروی بایر افلاک ازنا نیز در دست احداث می‌باشد.{مدرک}

== هتل‌ها و رستوران‌ها ==

یک هتل ۵ ستاره در مرکز شهر ازنا در حال احداث می‌باشد.رستوران‌ها و هتل‌های فعال در این شهر عبارتند از:{مدرک}

* تالار رستوران سلیمانی
* هتل یاس

== منابع ==

* بلندا و جایگاه
* مرکز آمار ایران

== پیوند به بیرون ==

نگاره‌هایی از ازنا

Add a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.