آخوندک

* Metallyticidae

* Mantoididae

* Amorphoscelididae

* Eremiaphilidae

* Hymenopodidae

* Liturgusidae

* Mantidae

* Empusidae

آخوندَک یا شُتُرزَنَک را به هر یک از حشرات راسته آخوندک‌ها (Mantodea) گویند. این حشره به نامهای فال‌بین و قاطرکُش نیز معروف است چون از آب دهان این حشره قاطر مسموم می‌شود.

آخوندک حشره‌ای است سبزفام، ملخ‌وش، باریک و کشیده با پاهای دراز، سر بزرگ و دو جفت بال، که هنگامی که آرام می‌ایستد پاهای خود را مانند دو دست به سمت جلو نگه می‌دارد و در این حالت از این جهت که انگار که دارد دعا می‌خواند، او را در فارسی آخوندک و در بسیاری از زبان‌های فرنگی، {چر}Mantis، Mantodea یا مانند آن می‌خوانند؛ چون که Mantis واژه‌ای یونانی به معنای پیغمبر است. برای تأکید بر این معنا حتی در زبان انگلیسی، گاه نام این جانور را با صفت «نیایشگر» هم همراه می‌کنند و آن را Praying Mantis می‌خوانند. آخوندک بسیار خون‌آشام است و حتی به همجنسهای خود هم رحم نمی‌کند. این حشره می‌تواند مدت درازی را بدون آب و خوراک تاب آورد. آخوندک تنها حشره‌ای است که قادر است سر خود را به اطراف بچرخاند. آن‌ها بیشتر در لای شاخ و برگ درختان زندگی می‌کنند و با خویشتن را به شکل شاخه‌ای کوچک مانند کردن، طعمه‌های خویش را می‌فریبند. هرگاه مگسی به نزدیک این حشره بیاید دستها را به سویش دراز می‌کند آن را می‌گیرد و سپس آرام آرام به خوردنش مشغول می‌شود. آخوندک‌ها چون حشره‌های زیان‌آور برای برزیگری و باغداری را می‌شکرند، برای این پیشه‌ها نیکو و سودمند هستند. آخوندک دارای ۸۰۰ گونه‌است. ۲۰ نوع از آنها در آمریکای شمالی یافت می‌شود که همگی بالهایی به رنگ قهوه‌ای یا سبز و اندامی حدود ۵ سانتیمتر دارند.

== برخی از گونه‌های آخوندک ==

* Acanthops falcata – آخوندک برگِ مُرده ونزوئلایی
* Acanthops fuscifolia – آخوندک برگ مرده گرمسیری
* Acanthops tuberculata – برگ مرده گرمسیری
* Acromantis sp. – آخوندک مشتزن
* Ameles decolor
* Ameles spallanziana
* Alalomantis muta – آخوندک کامرونی
* Asiadodis squilla – آخوندک سپردار آسیایی
* Blepharopsis mendica – آخوندک ژاژ
* Brunneria sp. – آخوندک تَرکه‌ای
* Brunneria borealis – آخوندک شاخه‌ای

* Camelomantis sondaica
* Ceratocrania macra
* Ceratomantis saussurii
* Choeradodis rhombicollis – آخوندک سپردار گرمسیری
* Choeradodis stalii
* Cilnia humeralis
* Creobroter meleagris – آخوندک گُلی
* Creobroter gemmatus – آخوندک گلی هندی
* Creobroter pictipennis – آخوندک گلی هندی
* Creobroter elongata – آخوندک گلی
* Deroplatys angustata – آخوندک برگ مرده
* Deroplatys desiccata – آخوندک برگ مرده
* Deroplatys lobata – آخوندک برگ مرده
* Deroplatys truncata – آخوندک برگ مرده
* Empusa fasciata
* Empusa pennata
* Eremiaphila zetterstedti
* Euchomenella heteroptera – آخوندک سرشاخه
* Gongylus gongylodes – آخوندک ویالون
* Gonatista grisea – آخوندک جوگندمی
* Heterochaeta strachani
* Hierodula membranacea – آخوندک بزرگ آسیایی
* Hierodula grandis – آخوندک بزرگ هندی
* Hierodula patellifera – آخوندک هندی-آرامی
* Hierodula parviceps – آخوندک فیلیپینی
* Hoplocorypha sp.
* Humbertiella ceylonica
* Hymenopus coronatus – آخوندک ارکیده
* Idolomantis diabolica – آخوندک شیطان
* Idolomorpha madagascariensis
* Ischnomantis gigas
* Iris oratoria – آخوندک مدیترانه
* Liturgousa sp. – آخوندک گلسنگ
* Macromantis hyalina
* Mantis religiosa – آخوندک اروپایی
* Miomantis paykullii – آخوندک مصری
* Miomantis abyssinica – آخوندک مصری
* Odontomantis sp. – آخوندک مورچه‌ای
* Oligonicella scudderi – آخوندک اسکادر
* Orthodera novaezealandiae – آخوندک نیوزلندی
* Otomantis sp. – آخوندک مشتزن
* Oxyopsis gracilis – آخوندک پرویی
* Oxyopsis peruviana – آخوندک پرویی
* Oxyothespis dumonti
* Parasphendale agrionina – آخوندک پَرغنچه‌ای
* Parasphendale affinis – آخوندک باندپیچی آفریقایی
* Paratoxodera cornicollis – آخوندک ترکه‌ای بزرگ مالزی
* Phyllocrania paradoxa – آخوندک شبح
* Phyllovates chlorophaea
* Plistospilota guineensis
* Polyspilota aeruginosa
* Popa spurca – آخوندک سرشاخه
* Pseudocreobotra ocellata – آخوندک گلی خاردار
* Pseudocreobotra wahlbergii – آخوندک گلی خاردار
* Pseudovates arizonae – آخوندک تکشاخ آریزونا
* Rhombodera basalis – آخوندک سپردار بزرگ مالزی
* Rhombodera extensicollis – آخوندک سپردار بزرگ
* Rhombodera megaera – آخوندک سپردار بزرگ
* Sphodromantis balachowskyi – آخوندک آفریقایی
* Sphodromantis lineola – آخوندک آفریقایی
* Sphodromantis rubrostigma – آخوندک آفریقایی
* Sphodromantis centralis – آخوندک آفریقایی
* Sphodromantis viridis – آخوندک آفریقایی
* Sphodromantis gastrica – آخوندک آفریقایی
* Stagmatoptera hyaloptera
* Stagmomantis californica – آخوندک کالیفرنیا
* Stagmomantis carolina – آخوندک کارولینا
* Stagmomantis limbata – آخوندک حاشیه‌دار
* Stagmomantis floridensis – آخوندک فلوریدا
* Sibylla pretiosa
* Tamolanica tamolana
* Tarachodes afzelii
* Tarachodula pantherina
* Theopropus elegans – آخوندک برازنده
* Tisma freyi
* Taumantis sigiana – آخوندک سبز چمنی
* Tenodera australasiae
* Tenodera angustipennis – آخوندک باریک‌بال
* Tenodera sinensis – آخوندک چینی
* Toxodera denticulata – آخوندک ترکه‌ای بزرگ مالزی
* Yersiniops sophronicum – آخوندک زمینی یرسین
* Yersiniops solitarium – آخوندک زمینی شاخدار
* Zoolea lobipes

== پانویس‌ها و منابع ==

* دانشنامه رشد.
* ویکی‌پدیای انگلیسی. (۱۷ ژوئیه ۲۰۰۶)

درج دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *